ETUDE DE TEXTE ET PROVERBES DIOULA
DAOUDA TABALITIGI: DAOUDA LE VENDEUR À L’ETALAGE
DAOUDA ye tabalitigi ye. Lon bɛɛ, à bɛ feere daminɛn 06h waati la fo sufɛ. À bɛ feere kɛ lon bɛɛ. À bɛ fɛn caman feere.
Sukaro b’a fɛ, kɔgɔ b’a fɛ, tulu b’a fɛ, safuna b’a fɛ, tiga b’a fɛ, dakosafuna ni bɔrɔsi fana bɛ sɔrɔ à fɛ. À ya feerefenw sɔngɔ ka nɔgɔ. À ya tabali ka bon. Mɔgɔ caman bɛ sanni kɛ DAOUDA fɛ. Barokɛlaw tɛ ban DAOUDA kɔrɔ.
DAOUDA tɛ kɔdiwarika ye. À bɛ bɔ Mali la. À ni à ya denbaya nan na Abidjan à bɛ san looru bɔ. Seliba o seliba, à bɛ taga Mali la ka à bangebagaw ni à buranw fo.
DAOUDA muso bɛ nanfenw feere Adjamé Lɔgɔfɛba la. À tɔgɔ ye ALIMAN. À tɛ kan wɛrɛ fɔ ni Bamanankan tɛ. À furucɛ bɛ à kalan tubabukan na dɔɔni dɔɔni.
I BƐ SE KA ƝININGALI NINU JABI WA ?
-
DAOUDA bɛ baara jumɛn kɛ ?
-
DAOUDA bɛ feere kɛ lon bɛɛ wa ?
-
Daouda bɛ tubabukan mɛn wa ?
-
Mun bɛ sɔrɔ DAOUDA fɛ ?
-
DAOUDA muso bɛ kan jumɛn fɔ ?
-
DAOUDA bɛ bᴐ mini ?
-
Waati jumɛn DAOUDA bɛ taga Mali la ?
-
Ile hakili la, muna mɔgɔ caman bɛ sanni kɛ DAOUDA fɛ ?
-
DAOUDA n’a ya denbaya nan na Abidjan à bɛ san joli bɔ ?
-
Jᴐn bɛ Aliman kalan tubabukan na ?
Zananw
Digi dan ye danan ye |
Tout à une limite (se dit dans un contexte d’exaspération) |
Bori ni bobara shiyɛn tɛ se ka bɛn |
On ne peut suivre 02 lièvres à la fois |
Bila n kᴐrᴐ tɛ sɛgɛ |
Quiconque épargne ne souffrira pas |
ɲin torinin ka fisa ni dalakolon ye |
Il faut savoir apprécier ce que l’on a |
Dᴐᴐni dᴐᴐni le bɛ bᴐrᴐ fa |
Petit à petit, l’oiseau fait son nid |
Dadiyaya tɛ kunadiya ye |
Être éloquent ne garantit pas toujours le succès |
Dɛsɛ le bɛ woronin bila foronto domun na |
Quand on n’a pas le choix, on fait avec les moyens du bord |
Ni mᴐgᴐ ma sa à kunko tɛ ban |
Les soucis font partie de la vie |
Ni mᴐgᴐ ma sa ko bɛɛ juru b’i la |
On n’est jamais à l’abri de rien |
Bɛɛ wilituman ye i ya sᴐgᴐmada ye |
La perception (notion) du temps varie d’un individu à un autre |
Ko bɛɛ n’a wagati |
Chaque chose en son temps |
N’i ma yaala i tɛ ko lᴐn (ye) |
L’aventure est pleine d’enseignement |
Mᴐgᴐ ma kan ka à borokᴐrᴐjɛgɛ to à senkᴐrᴐjɛgɛ ye |
Il faut éviter les risques inutiles |
Jenbe tɛ à yɛrɛ fᴐ |
On ne vante pas ses propres mérites (On laisse le soin aux autres) |
Ni ko ma k’i la, i tɛ ko lᴐn |
Les expériences de la vie forgent la personnalité et nous forment |